ΡΥΘΜΙΣΗ ΟΦΕΙΛΩΝ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΕΞΩΔΙΚΑΣΤΙΚΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΥ – ΤΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΔΙΝΕΙ Ο ΝΟΜΟΣ ΜΕΤΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ
Η δυνατότητα ρύθμισης οφειλών μέσω της προπτωχευτικής διαδικασίας του εξωδικαστικού μηχανισμού (άρθρα 5-30, Ν.4738/2020), μετά και την ψήφιση του Ν.5313/2026 (τον Ιούνιο του 2026), διευρύνθηκε ώστε να μπορούν να υποβάλουν αίτηση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού περισσότεροι οφειλέτες.
Πλέον μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού μπορούν να ρυθμιστούν οφειλές προς Χρηματοδοτικούς Φορείς (Τράπεζες και Διαχειρίστριες Εταιρίες Δανείων (servicers) καθώς και προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, όταν οι οφειλές αυτές ανέρχονται συνολικά σε ποσό άνω των 5.000 ευρώ (πριν την εν λόγω μεταβολή οι συνολικές οφειλές έπρεπε να είναι άνω των 10.000 ευρώ).
Σημειώνεται ότι η πρόταση ρύθμισης του εξωδικαστικού μηχανισμού διαμορφώνεται αυτοματοποιημένα μέσω αλγορίθμου που χρησιμοποιείται από την πλατφόρμα, με την αξιολόγηση των εξής δεδομένων:
-
Του διαθέσιμου εισοδήματος του οφειλέτη,
-
των εύλογων δαπανών διαβίωσης,
-
της αξίας της περιουσίας του και των εμπράγματων εξασφαλίσεων και
-
του ποσού των οφειλών.
Στην περίπτωση οφειλετών/συνοφειλετών/εγγυητών που δεν διαθέτουν ακίνητη περιουσία, η πιθανότητα επίτευξης διαγραφής σημαντικού μέρους της οφειλής τους μέσω αιτήματος στον εξωδικαστικό μηχανισμό είναι υψηλή, κυρίως αν έχουν χαμηλά εισοδήματα σε σχέση με τις οφειλές τους. Ενώ μετά και τις αναβαθμίσεις στον τρόπο λειτουργίας του αλγορίθμου του εξωδικαστικού μηχανισμού, έχει βελτιωθεί και το ποσοστό κουρέματος οφειλής που μπορεί να επιτευχθεί ακόμα και για οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις (ανάλογα φυσικά με τα οικονομικά στοιχεία του οφειλέτη, την ακίνητη περιουσία του και το ποσοστό της οφειλής που καλύπτεται με τις εμπράγματες εξασφαλίσεις).
Υπενθυμίζεται ακόμα ότι μέσω της διαδικασίας ρύθμισης του εξωδικαστικού μηχανισμού δίνεται η δυνατότητα στους οφειλέτες να ρυθμίσουν τις οφειλές τους σε έως και 420 δόσεις προς Χρηματοδοτικούς Φορείς και σε έως και 240 δόσεις προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης.
Βασικό στοιχείο που θα πρέπει να ληφθεί υπόψη είτε στην περίπτωση ύπαρξης ακίνητης περιουσίας, είτε όχι, είναι το αν ο οφειλέτης/συνοφειλέτης/εγγυητής, μπορεί να χαρακτηριστεί βάσει του νόμου ευάλωτος οφειλέτης, ή, αν αυτό δεν είναι εφικτό, αν μπορεί να χαρακτηριστεί επιλέξιμος στην πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού. Αυτό ισχύει διότι μεταξύ άλλων, εάν χαρακτηριστεί ευάλωτος ή επιλέξιμος, τεκμαίρεται η συναίνεση των θεσμικών πιστωτών στην πρόταση ρύθμισης που παράγεται από τον αλγόριθμο του εξωδικαστικού μηχανισμού (η λεγόμενη Αντιπρόταση των Πιστωτών) και στη συνέχεια είναι στη διακριτική ευχέρεια του ίδιου του οφειλέτη αν θα αποδεχτεί την πρόταση ή όχι. Το ίδιο ισχύει και για οφειλέτες που έχουν δάνεια σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών σε ελβετικό φράγκο (άρθρο 128 Ν. 5264/2025).
Πέρα από τα παραπάνω με τη ρύθμιση μέσω του εξωδικαστικού συμβιβασμού, επιτυγχάνεται η αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης κατά του οφειλέτη (π.χ. πλειστηριασμοί και κατασχέσεις) εφόσον βέβαια τηρείται η ρύθμιση, και με αυτόν τον τρόπο διασώζεται το σύνολο της περιουσίας του (σημείωση: η αναστολή αυτή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης δεν αφορά άλλες τυχόν οφειλές που δεν έχουν ρυθμιστεί μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού).
Νέα δυνατότητα ρύθμισης με διάσωση της κύριας κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού – Ποιους αφορά
Επίσης, μετά τις αλλαγές που έφερε ο Ν. 5313/2026, δίνεται η επιπλέον δυνατότητα, εάν το επιθυμεί ο οφειλέτης, να επιλεγεί η ρευστοποίηση της λοιπής ακίνητης περιουσίας του, προκειμένου να επιτευχθεί ρύθμιση με διάσωση της κύριας κατοικίας του. Αυτή η προσφερόμενη εναλλακτική, προϋποθέτει την ύπαρξη πέραν της πρώτης κατοικίας και άλλης ακίνητης περιουσίας, και αποτελεί μία βιώσιμη διέξοδο κυρίως σε υποθέσεις δανειοληπτών με μεγάλες οφειλές σε σχέση με το εισόδημά τους και με αξία ακίνητης περιουσίας που καλύπτει σχετικά μεγάλο ποσοστό των οφειλών τους, κυρίως στις περιπτώσεις που ο οφειλέτης:
– αδυνατεί να ρυθμίσει διμερώς (λόγω ζητούμενης από τους servicers ή τις τράπεζες, υψηλής προκαταβολής και μεγάλης δόσης σε σχέση με τα εισοδήματά του),
– έχει μικρές πιθανότητες να ρυθμίσει μέσω της απλής διαδικασίας του εξωδικαστικού μηχανισμού (χωρίς την επιλογή για την ρευστοποίηση του Ν.5313/26), λόγω του ότι εξαιτίας της μεγάλης ακίνητης περιουσίας σε σχέση με τις οφειλές και τα εισοδήματά του, ο αλγόριθμος του εξωδικαστικού μηχανισμού θα παράξει πρόταση με μεγάλη μη βιώσιμη δόση, με αποτέλεσμα οι πιστωτές να είναι πολύ πιθανόν να μην συναινέσουν στην πρόταση ρύθμισης (εξαίρεση εδώ αποτελούν οι ευάλωτοι και οι επιλέξιμοι οφειλέτες όπου η αποδοχή της πρότασης αναδιάρθρωσης του χρέους από τους πιστωτές είναι υποχρεωτική).
Σε ποιους δίνεται δυνατότητα επανυποβολής αίτησης με τον Ν.5313/2026
Επίσης, με τις αλλαγές που επήλθαν με τον Ν. 5313/2026, δόθηκε η δυνατότητα σε εκείνους που είχαν ρυθμίσει τις οφειλές τους μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού και δεν μπόρεσαν να τηρήσουν τη ρύθμισή τους, να επανυποβάλουν αίτηση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού εντός προθεσμίας έξι μηνών από την έναρξη ισχύος του νόμου 5313/2026.
Μια ακόμα σημαντική αλλαγή
Η σύμβαση αναδιάρθρωσης μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού αποτελεί με την ψήφιση του Ν.5313/2026, εκτελεστό τίτλο. Μάλιστα η αλλαγή αυτή εφαρμόζεται και επί συμβάσεων αναδιάρθρωσης που καταρτίστηκαν μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού και πριν από την έναρξη ισχύος του Ν.5313/2026.
Το παραπάνω κάνει ακόμα πιο σημαντικό το να γίνει πολύ προσεκτικά η αξιολόγηση από τον οφειλέτη της πρότασης ρύθμισης που θα παραχθεί από τον εξωδικαστικό μηχανισμό και η εκτίμηση της βιωσιμότητας της προτεινόμενης δόσης.
Ποιοι μπορούν να υποβάλουν αίτημα ρύθμισης μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού
Υπενθυμίζεται ότι δυνατότητα υποβολής αιτήματος ρύθμισης οφειλών μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, έχουν όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα με πτωχευτική ικανότητα, με συγκεκριμένες προβλεπόμενες από τον νόμο εξαιρέσεις, όπως το να μην έχει υποβληθεί αίτηση για ρύθμιση μέσω του Ν.3869/10 (νόμος Κατσέλη), ή αίτηση πτώχευσης, ή εξυγίανσης, ή αίτηση του Ν.4605/2019, ή αίτηση του προηγούμενου νόμου εξωδικαστικού μηχανισμού (Ν.4469/2017).
Επίσης ως προς τις οφειλές των νομικών προσώπων προς χρηματοδοτικούς φορείς, Δημόσιο και Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, αυτές μπορούν να ρυθμιστούν μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού εφόσον τα νομικά πρόσωπα δεν έχουν τεθεί σε λύση ή εκκαθάριση. Στην περίπτωση που έχουν τεθεί σε λύση ή εκκαθάριση, αίτηση στον εξωδικαστικό για τη ρύθμιση των οφειλών αυτών μπορεί να υποβληθεί από τα ενεχόμενα φυσικά πρόσωπα (για παράδειγμα εγγυητές για δάνεια σε χρηματοδοτικούς φορείς, ή τρίτα πρόσωπα που έχουν κατά νόμο εις ολόκληρο ευθύνη με το νομικό πρόσωπο για τις βεβαιωμένες σε βάρος του οφειλές προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης). Τέλος, το φυσικό πρόσωπο ή ο εκπρόσωπος του νομικού προσώπου που υποβάλει την αίτηση, θα πρέπει να μην έχει καταδικαστεί τελεσίδικα για συγκεκριμένα οριζόμενα από τον νόμο αδικήματα.
Οι επιλογές ενός οφειλέτη/εγγυητή
Οι επιλογές ενός δανειολήπτη (είτε είναι οφειλέτης, είτε συνοφειλέτης, είτε εγγυητής) που έχει ακίνητη περιουσία και αδυνατεί να εξυπηρετήσει οφειλές προς Χρηματοδοτικούς Φορείς, Δημόσιο και Ασφαλιστικούς Φορείς, ή οι οφειλές του είναι ήδη καταγγελμένες, ή αν έχουν ξεκινήσει τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, αν θέλει να σώσει το σύνολο της ακίνητης περιουσίας του ή τμήμα της, και να τακτοποιήσει τις οφειλές του με το μεγαλύτερο δυνατό ποσοστό διαγραφής, είναι πολύ συγκεκριμένες. Κατά περίπτωση μπορεί:
-
να κινηθεί δικαστικά, όπως ενδεικτικά με κατάθεση αγωγής για την πλήρη απαλλαγή εγγυητή (δείτε ΕΔΩ σχετικό άρθρο), ή με έγκαιρη και σωστά τεκμηριωμένη κατάθεση ανακοπής και αναστολής ως άμυνα εναντίον των καταδιωκτικών μέτρων του δανειστή (δείτε σχετικά άρθρα ΕΔΩ και ΕΔΩ),
-
να ρυθμίσει διμερώς (ακόμα και σε συνδυασμό με κάποιες από τις προηγούμενες νομικές ενέργειες),
-
να ρυθμίσει μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού,
-
να καταφύγει στην διαδικασία πτώχευσης (Απαλλαγή οφειλών-Δεύτερη Ευκαιρία) (δείτε ΕΔΩ σχετικό άρθρο) με τη μεταβίβαση της κύριας κατοικίας του στον Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης (εφόσον ο οφειλέτης χαρακτηρίζεται ευάλωτος), με το δικαίωμα παραμονής του οφειλέτη στην κατοικία του αυτή, με την καταβολή μηνιαίου ενοικίου στον ανωτέρω Φορέα για δώδεκα έτη (με δυνατότητα είσπραξης στεγαστικού επιδόματος), και δυνατότητα αν το επιθυμεί επαναγοράς του ακινήτου του από τον Φορέα μετά το πέρας των δώδεκα ετών.
Η επιλογή της κατάλληλης στρατηγικής, απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις, εμπειρία και ενδελεχή μελέτη των πραγματικών περιστατικών, των νομικών εγγράφων και των οικονομικών στοιχείων του οφειλέτη. Αλλά και στη συνέχεια, η υλοποίηση της επιλεγόμενης στρατηγικής, απαιτεί σωστούς και ακριβείς χειρισμούς, αυστηρή τήρηση προθεσμιών και λεπτομερή γνώση των διαδικασιών και της νομοθεσίας. Η επιλογή σωστού συμβούλου είναι καίριο βήμα για την επίτευξη των βέλτιστων δυνατών αποτελεσμάτων, που σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορεί να περιλαμβάνουν ακόμα και διαγραφή του συνόλου της οφειλής ή μέρους αυτής.
Το Γραφείο μας αναλαμβάνει να μελετήσει την υπόθεσή σας αναλυτικά, να σας προτείνει τις βέλτιστες δυνατές λύσεις επιλέγοντας τις κατάλληλες στρατηγικές, και να προχωρήσει στην υλοποίησή τους, προκειμένου να έχετε τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα. Είμαστε δίπλα στους πελάτες μας καθ΄όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, μέχρι και την τελική διευθέτηση της υπόθεσής τους με τους ευνοϊκότερους δυνατούς όρους.
